Opstellingen met paarden

Paarden zijn kuddedieren. Ze maken contact. Ze kunnen ook niet anders: hun voortbestaan hangt er van af. Samen staan ze sterk tegenover roofdieren en hun onderlinge orde geeft optimale kansen voor voeding en voortplanting. Wat zo bijzonder is, is dat ze ook met ons mensen contact willen maken. En dat ze hun wijsheid willen delen met ons.

Intussen werk ik alweer 10 jaar met paarden. En ik word steeds enthousiaster over wat ze brengen. Paarden wijzen je liefdevol en tegelijkertijd genadeloos aan waar hem de schoen wringt. Met al hun majestueuze schoonheid, hun indrukwekkende lichamen en hun innerlijke wijsheid helpen ze jou in een sessie om stappen te maken. Mijn taak als begeleider is om de ontmoeting van jou en jouw vraag met het paard te faciliteren. Ik help je als het ware om de informatie die het paard je geeft, te kunnen ontvangen. Voor zover die vanzelf niet al binnenkomt; van paarden gaat zo’n helende energie uit dat het je nauwelijks níet kan raken.

Psycholoog in de paddock: geen ‘hype’

Ik heb de afgelopen jaren verschillende opleidingen gevolgd op het gebied van paardencoaching. Mijn focus is hierbij steeds geweest om mijn kennis en ervaring als psycholoog en familieopsteller te leren koppelen aan het kijken en aanvoelen van paarden. Hierbij heb ik steeds ook mijn nuchterheid en logica aanwezig laten zijn; ik wilde hier zeker niet instappen als in een ‘hype’ en ben altijd kritisch gebleven op wat paarden in het ‘hier en nu’ in trajecten van mijn cliënten kunnen betekenen. Een sessie met paarden is geweldig. Tegelijkertijd is het niet hét antwoord op elke vraag. Steeds goed blijven voelen en kijken wat de ‘wijsheid van de kudde’ kan brengen voor een klacht of probleem van een cliënt is belangrijk hierin.

Hieronder vind je een Ted Talk van Ruud Knaapen. Van hem en bij zijn instituut Wind Opleidingen leerde ik veel over opstellingen met paarden. Hij vertelt over zijn eigen ervaringen in dit werk en hoe paarden ons vanuit een ‘groter bewustzijn’ kunnen raken en helen. Naast deze wat meer spirituele benadering ben ik altijd met twee benen op de grond blijven staan. Ik ben als psycholoog gespecialiseerd in hechting en trauma. Jij en ik zijn afhankelijk van wat er op het moment dat we bij de paarden zijn, door de paarden wordt opgepakt, en daar gaan we samen mee verder in de sessie. Ik kan vragen stellen, of een suggestie doen. Jij kunt vragen stellen en je eigen beweging volgen bij de paarden. Samen zorgen we dat wat er gebeurt, begrijpelijk voor je is en dat het je iets brengt.

Paarden en familieopstellingen: waarom werkt het?

In de 65 miljoen jaar dat deze dieren rondlopen op aarde leerden ze hoe ze zich optimaal konden organiseren in groepen. Deze organisatie van de kudde zorgt ervoor dat er zo min mogelijk energie wordt verspild aan ‘gedoe’ in de groep. Helderheid geeft rust. Op deze manier blijft er energie over om met de kudde naar de meest sappige grazige weiden te zoeken en zich voort te planten. Stel dat er een groep wolven dreigt; dan is het niet zo efficiënt om de energie te verspillen aan onderlinge strijd. De rijen sluiten zich en de kudde is als het ware ‘één’.

De systemische principes bij paarden

In de manier waarop paarden zich organiseren zijn de systemische principes die voor ‘mensenkuddes’ ook zo belangrijk zijn, goed te herkennen. Misschien heb je het boek ‘De Fontein’ gelezen van Els van Steijn. Zij heeft de systemische wetmatigheden, ooit door Bert Hellinger ‘ontdekt’ overzichtelijk in een mooi boek gezet. De systemische principes waarover zij schrijft, zitten bij paarden in elke vezel. Ze léven de principes. Als een paard de onderlinge rangorde bijvoorbeeld niet respecteert, dan wordt deze door de kudde direct op zijn plaats gezet. Daarnaast: alles heeft een plek. Een paard kan iets wat er ‘is’, niet níet zien. Wij mensen kunnen dat wel, waardoor we in de problemen kunnen komen. Het wegstoppen van groot verdriet bijvoorbeeld door te denken ‘het valt wel mee’ kan ons mensen doen ‘verharden’. Paarden leven altijd in het ‘hier en nu’. Maken het niet groter, en ook niet kleiner dan het is. Tot slot is ook de ‘balans van geven en ontvangen’ in een kudde paarden heel natuurlijk geregeld. De fysiek sterkste hengst die door de groep is ‘aangewezen’ om een wakende en beschermende (dus risicovolle) plek in te nemen, krijgt ook als eerste toegang tot het beste gras en de meest vruchtbare merries. Anderen nemen genoegen met minder, maar lopen ook minder risico. Rangorde en balans in geven en ontvangen zijn op deze manier ook met elkaar verbonden. Kortom: paarden léven de systemische principes.

Fleurine Whispering

Fleurine Whispering is een KWPN merrie. Ze is eigenzinnig en scherpzinnig. Ze is een ‘jazz’. Deze soort volbloeden staan bekend om hun uitermate gevoelige afstemming. Dit maakt dat de minste geringste ‘beweging in jouw binnenwereld’  tijdens een coaching zichtbaar wordt in Fleurine’s gedrag of uitdrukking.

Maar uiteindelijk gaat het er om, dat wat het paard jou kan brengen, bij jou ook landt. En dat het past bij wat je zoekt. Meer dan eens zijn er geen woorden nodig tijdens een paardencoaching, dan voel je het gewoon. Maar soms heb je net even wat nodig om iets te kunnen zien, ervaren, geloven en op jezelf te betrekken. Daar ben ik dan voor. Want tijdens zo’n sessie sta jij centraal, en niet het paard. Fleurine ‘wijst’ iets ‘aan’, en jij kunt er -met of zonder mijn begeleiding- mee verder.

Nog even wat over Fleurine. Toen ik haar ontmoette was ik betoverd; wat een schoonheid! Ik kocht haar, voor, zoals dat heet, ‘slachtprijs’. Ze was afgekeurd als rijpaard omdat ze, zoals helaas vaak gebeurt in de paardensport, te jong en op een verkeerde manier bereden is. Er kan niemand meer op haar rug, maar met haar liefdevolle eigenzinnigheid kan ze heel goed aangeven wat er speelt in een coachingsessie.

Praktisch

Opstellingen met paarden: een bijzondere invalshoek van mijn werk, waarmee intussen al veel van mijn cliënten prachtige resultaten bereikt hebben. Momenteel werk ik met een kudde van Ingrid Houweling. Zij werkt en leeft zo ongeveer tussen paarden en voorziet jou en soms ook mij nog tijdens sessies van extra input vanuit de paarden. Zij leeft echt tussen de paarden en helpt bij het ‘ondertitelen’ van wat er gebeurt, wanneer dat nodig is.